Vichunguzi vya Blockchain
Utangulizi
Katika ulimwengu wa jadi wa biashara, kila muamala [transaction] hujumuisha risiti kama thibitisho [proof] la ununuzi. Vivyo hivyo, katika ulimwengu wa blockchain mtumiaji hupokea risiti ya kidijitali katika mfumo wa kitambulisho cha muamala kwa kila muamala uliokamilishwa. Pochi [wallet] nyingi zitakupatia hili. Vichunguzi vya blockchain ni vifaa [tools] vinavyomruhusu mtu kuona kwa taswira kile ambacho tayari kimetokea kwenye blockchain. Hupokea kama ingizo: vitambulisho vya miamala, anwani [address], au hash za block, na huonyesha kwa taswira kile kilichotokea.
Mifano
Angalia kwa Zcash jinsi muamala wa pili unavyoficha maelezo yote muhimu; hili ni muhimu na lina athari kubwa katika ulimwengu wa kidijitali.
Ramani za Blockchain
Kwa hiyo tuna mfuatano huu mrefu wa herufi kama risiti ya kidijitali, sasa je? Hapa ndipo tunapotumia kichunguzi cha blockchain, au ramani, kutusaidia kufahamu kilichotokea kwenye blockchain. Angalia jinsi kila mnyororo [chain] ulivyo na toleo lake la kichunguzi cha blockchain hapo juu. Ni muhimu kuelewa kwamba miradi yote hii ya blockchain ni mifano ya programu huria. Hii ina maana kwamba mtu yeyote anaweza kuchangia na/au kugawanya msimbo kwa namna apendavyo. Kwa uelewa huo, kila mradi hubobea katika maeneo tofauti na kubadilisha kichunguzi cha blockchain ili kilingane na mahitaji ya mradi husika.
Block
Miamala huwekwa katika block. Block inapochimbwa/kuthibitishwa, kila muamala uliomo ndani ya block hiyo huthibitishwa na hash ya block huundwa. Hash yoyote iliyoundwa inaweza kuingizwa katika kichunguzi cha block. Huenda umeona CEX zikihitaji idadi fulani ya uthibitisho kabla hazijatoa fedha zako; hiki ndicho kipimo wanachotumia kuhakikisha muamala wako
umekamilishwa vya kutosha. Blockchain huamuaje ni miamala ipi itaingia kwenye block inayofuata? Hii ni mada tata ya utafiti, lakini minyororo mingi ya kisasa hutumia dhana ya ada [fees] kuamua nani anaingia mbele ya foleni. Ada inapokuwa kubwa zaidi, ndivyo uwezekano wako wa kusogea mbele ya foleni unavyoongezeka.
Anwani
Njia ya kufurahisha ya kujifunza kwa taswira kuhusu vichunguzi vya blockchain ni kuingiza anwani ya muamala wowote wa nasibu. Kisha unaweza kurudi nyuma kwa wakati na kuona fedha zilianzia wapi! Kila muamala una anwani ya ingizo na anwani ya toleo. Ukiwa na taarifa hii, unaweza kusonga kwa urahisi mbele na nyuma kutoka kwenye muamala wowote uliotumika. Kwa wanaopenda mafumbo, hiki ni sawa na fumbo kubwa la kifedha la kidijitali, na kinaweza kutumika kwa madhumuni ya uwazi [transparency]. Kutumia kichunguzi cha blockchain hufanya hili lisiwe tu rahisi zaidi kuona kwa taswira, bali pia huangazia hitaji la faragha ya miamala. Isipokuwa unatumia Zcash za faragha, unaweza kufanya hili kwa blockchain yoyote ya uwazi: BTC, ETH, ATOM, DOGE, VTC, na kadhalika ... . Hoja hii ni muhimu kwa mtu yeyote anayatumia blockchain kwa usalama katika kuelekea mustakabali wa kidijitali pekee.
Kiasi
Sawa na anwani zilizo hapo juu, muamala wowote kwenye blockchain ya umma una kiasi kinachoonekana waziwazi. Hii inajumuisha kiasi katika anwani za ingizo na toleo za muamala wowote. Isipokuwa moja ni unapochagua kutumia Zcash ya Faragha -- ndipo kiasi chote hufichwa. Kwa wamiliki wa biashara ndogo wanaohitaji faragha kwa lazima kwa biashara ya haki, hii ni faida kubwa!
Kile ambacho kichunguzi kinaweza na hakiwezi kuona kwenye Zcash
Kwa Ufupi
- Anwani za uwazi (
t) zinaonekana kikamilifu kwenye kichunguzi, sawa na Bitcoin
- Miamala ya faragha kikamilifu (z hadi z) huficha kiasi, anwani, na ujumbe [memo]
- Ada bado inaonekana, hata kwenye muamala wa faragha kikamilifu
- Kuweka kwenye faragha (kuhamisha
t hadi faragha) na kuondoa kwenye faragha (kutoka faragha kurudi t) huonekana kwa sehemu, kwa sababu upande mmoja ni wa uwazi
- Faragha hudumu tu fedha zinapobaki ndani ya mabwawa ya faragha
Zcash ina zaidi ya aina moja ya anwani, na kichunguzi huzitendea kwa njia tofauti sana.
Anwani za uwazi, zinazoanza na t, hufanya kazi kama Bitcoin. Kichunguzi huonyesha mtumaji, mpokeaji, kiasi, na njia ya kufuatilia hadi mahali fedha zilipotoka.
Anwani za faragha ni upande wa binafsi. Fedha katika Sapling au Orchard mabwawa ya faragha zinalindwa na mathibitisho ya maarifa sifuri [zero-knowledge]. Tafuta muamala wa faragha kikamilifu na kichunguzi hakiwezi kuonyesha kiasi, anwani, au ujumbe. Kinaweza kuthibitisha tu kwamba muamala halali ulitokea na kurekodiwa katika block. Huu ndio mfano wa faragha uliofichwa unaoonyeshwa karibu na sehemu ya juu ya ukurasa huu.
Maelezo moja hubaki kuonekana hata kwa miamala ya faragha kikamilifu: ada. Sheria za makubaliano [consensus] za Zcash zinahitaji ada ya uwazi itajwe waziwazi, hivyo kichunguzi kinaweza kuionyesha kila wakati, hata kiasi kinapofichwa. Kwa sababu hiyo, ni utaratibu mzuri kutumia ada ya kawaida ya pochi, ili muamala wako usijitokeze kwa kulipa kiasi kisicho cha kawaida.
Kichunguzi kinaweza pia kuona fedha zinapovuka kati ya pande za uwazi na faragha. Kuhamisha fedha za t kwenye bwawa ni kuweka kwenye faragha, na kuzihamisha tena kutoka humo ni kuondoa kwenye faragha. Mivuko hiyo huonekana kwa sehemu kwa sababu upande mmoja ni wa uwazi. Shughuli za z hadi z za faragha kikamilifu pekee, ambazo hazigusi anwani ya t, ndizo huweka kila kitu isipokuwa ada kikiwa kimefichwa.
Hitimisho: faragha hutegemea kubaki ndani ya mabwawa ya faragha. Fedha zinapogusa anwani ya t, sehemu hiyo ya historia yake huwa ya umma kama Bitcoin. Ili kuthibitisha shughuli yako mwenyewe ya faragha kwa mtu unayemchagua, kama vile mhasibu, shiriki ufunguo wa kutazama [viewing key] badala ya kuifanya iwe ya umma. Tazama ukurasa wa Funguo za kutazama.
Orodha ya Vichunguzi vya Block vya Zcash
Mwongozo wa Taswira
Hapa kuna mifano minne mizuri ya vichunguzi tofauti vya blockchain:
