Zcash ɣla ame si wotu gaɖoɖo aɖe ɖo na. Ɣaɣla ma hea biabia aɖe si mekpɔa bɔbɔe o: ne network la mate ŋu akpɔ gaɖoɖo siwo nye tɔwò o la, aleke wò gakotoku ŋutɔ akpɔ wo?
Egbea, ŋuɖoɖo la menɔ bɔbɔe o. Gakotoku aɖe mate ŋu abia server be gaɖoɖo kae nye tɔnye o, elabena biabia ma afia nu si Zcash le dɔ wɔm be yeɣla. Eyata, gakotoku la ƒea nyatakaka geɖe eye wòle kpɔkpɔ nu ɖeka sia ɖeka le eƒe te be yeakpɔ esi nye etɔ. Ewɔa dɔ, eye wòle ɣaɣla la kpɔm ɖe asi, gake ewɔna blewu eye wòle kpekpeɖeŋu. Nudzodzro sia nye susu vevi si ta gakotoku ƒe sync ate ŋu anɔ blewu.
Nu si anyo ŋutɔ nye mɔ si ana gakotoku aɖe abia server be wòana eya ŋutɔ ƒe nyatakaka tututu, eye wòaxɔe, esi server la manya nu si wobia o. Esia tututu nye nu si ɖeɖe nyatakaka le ɣaɣla me naa.
Ɖeɖe nyatakaka le ɣaɣla me nye kriptografi ƒe mɔ si naa client aɖe xlẽ nudzraɖoƒe ɖeka tso server ƒe nyatakakadzraɖoƒe me, esi menafia server la nudzraɖoƒe si wòxlẽ o.
Bu dzidzime aɖe ŋu, afi si wòate ŋu axɔ agbalẽ tututu si nèdi, gake dzidzimeŋlɔla la manya agbalẽ si wòtsɔ na wò o. Nèxɔ nu si nèdi, eye wò dzidzɔ le ɣaɣla me. PIR nye matematiki ƒe tata le susu sia ŋu, si wo tsɔ wɔa dɔ kple nyatakakadzraɖoƒe eyikeyi.
Wo le srɔ̃m gɔmedzedze sia le kriptografi me ƒe ƒe geɖe. Chor, Goldreich, Kushilevitz, kple Sudan ƒo eɖe gɔme gbã le 1995, esi woɖe server geɖe ƒe mɔ la fia, eye single-server ƒe version gbã va le 1997 tso Kushilevitz kple Ostrovsky gbɔ. Menye nu si Zcash wɔ o, e nye dɔƒe si woɖo ɖe anyi xoxo, si Zcash le tsɔm fifia le kuxi si sese ɖe ŋutɔ ŋu ƒe ŋu.
Mɔ vevi eve le PIR tutu na, eye vovototo si le wo dome la le vevie.
Gbãtɔ la zãa server geɖe. Client la na server geɖe siawo ƒe biabia la ƒe akpa ɖeka sia ɖeka, eye wòtsɔa woƒe ŋuɖoɖowo ƒoa nu le eƒe te. Server ɖeka aɖeke mekɔ nyatakaka ade si aso eŋu be wòanya nu si wobia o. Esia wɔa dɔ kabakaba, gake wòle ɖe edzi be serverwo mana ɖe ɖokpe me o, si sesẽ be woakpɔa ɖe edzi le xexea me.
Evelia zãa server ɖeka kple kriptografi si le ŋusẽ me le ame geɖe teƒe. Afisia client la le ɖe dɔwɔnu tɔxɛ aɖe si woyɔna be homomorphic encryption ɖe, eye esia nye mɔ si wòwɔ be wòanyo na dɔwɔwɔ le nyateƒe me, elabena mehia server siwo mana ɖe ɖokpe me o.
Homomorphic encryption nye ɣaɣlaŋlɔŋlɔ ƒomevi aɖe si naa server aɖe wɔa akɔnta le nyatakaka ŋu esi wòle ɣaɣla me. Server la wɔa ŋuɖoɖo si le ete, esi mekpɔ asixɔxɔ siwo le eƒe te o.
Esi nye single-server PIR si wotu alea ƒe gɔmedzedze. Client la di nu number 3 tso list aɖe me. Wòtua biabia aɖe si, le nyateƒe me, nye "ẽ" si woŋlɔ ɣla na teƒe 3 kple "ao" si woŋlɔ ɣla na teƒe bubu ɖe sia ɖe. Na server la, biabia sia nye haɖehaɖe si menye nu o, mate ŋu anya teƒe si "ẽ" la le o.
Emegbe server la tsɔa eƒe nyatakakadzraɖoƒe kple biabia si woŋlɔ ɣla sia doa ɖekae le homomorphic encryption ƒe nɔnɔme tɔxɛwo zãm, wòle nudzraɖoƒe ɖe sia ɖe ƒe asixɔxɔ kple "ẽ" alo "ao" si woŋlɔ ɣla si sɔ kplii dom, eye wòle ŋuɖoɖowo ƒom ɖekae. Nu si do go nye package ɖeka si woŋlɔ ɣla, si me nu tututu si client la di le, eye menɔ nu aɖeke si afia nu si wònye o. Client la ɖe ɣaɣlaŋlɔŋlɔ la ɖe eyome eye wòxlẽa eƒe nu. Server la ɖo biabia la ŋu esi menya biabia la kpɔ o.
Version si le ŋusẽ wu, si woyɔna be symmetric PIR, tsɔa ɖoɖo evelia kpea ɖe eŋu: client la nya nu si wòbia ko eye manya naneke tso nudzraɖoƒe bubu aɖeke le nyatakakadzraɖoƒe la me o. Esia kpɔa nyatakakadzraɖoƒe la hã ɖe asi abe ale si wòle client la kpɔm ɖe asi ene.
Single-server ƒe tata yeyeawo le lattice kriptografi ŋu, zi geɖe le learning with errors assumption ŋu. Client la ƒe biabia nye ciphertext vectors, enye ɖeka si woŋlɔ ɣla le index si wotu ɖo la dzi kple zero le teƒe bubuwo katã, eye ɣaɣlaŋlɔŋlɔ la nye additive homomorphic, eyata server la ate ŋu aƒo ciphertextwo eye wòadɔ wo kple plaintext nyatakakadzraɖoƒe ƒe nudzraɖoƒewo esi wòmeɖe wo ɣaɣlaŋlɔŋlɔ o.
Server la kpɔa nyatakakadzraɖoƒe la abe matrix ene, wòzãa nudzɔti vector si woŋlɔ ɣla, eye wòtrɔa ciphertext ɖeka si woɖe ɣaɣlaŋlɔŋlɔ le eyome, si nye row si wodi. Elabena biabia la mekpɔ vovototo tso haɖehaɖe si wotɔ ɖokpe o, server la mexɔ nyatakaka aɖeke tso index la ŋu o.
Kuxi si tsi tre tso blema nye cost. Ne woatae le mɔ bɔbɔe nu la, server la hia be wòanɔ nudzraɖoƒe ɖe sia ɖe le nyatakakadzraɖoƒe la me ŋu na biabia ɖe sia ɖe, si xɔa akɔnta ƒe ga geɖe, eye ciphertextwo hã lolo, si xɔa bandwidth ƒe ga geɖe. Srɔ̃srɔ̃ yeyeawo le ɖoɖo kuxi sia ŋu kple preprocessing; tatawo abe SimplePIR kple FrodoPIR ene naa server la mɔ be wòawɔ nyatakakadzraɖoƒe la ɖo ɖe anyi hafi eye wòana client ɖe sia ɖe hint sue aɖe, eye wòtsɔ dɔ la ƒe akpa gã de offline phase me be biabia siwo le fifia nava wɔa dɔ kabakaba. Kpekpeɖeŋu nyui aɖe hã nye be woexɔ lattice-based ƒe tatanuwo be wole tete ŋu tsɔa ɖe quantum attacks ŋu, si sɔ kple Zcash ƒe mɔ keke si yina ɖe post-quantum ɣaɣla ŋu.
PIR nye dɔ si le wo wɔm be Zcash nanɔ le ɣaɣla me eye wòanɔ kabakaba le dzidzime gã me ƒe akpa aɖe.
Gakotoku ƒe nudzodzro ƒe teƒe si wòle blewu, si woɖe egɔme do ŋgɔ, nye nu si wotu ɖo. Dɔ si le Valar Group le ɖeɖe nyatakaka le ɣaɣla me ƒe mɔwo dzi, be gakotoku aɖe naxɔa eya ŋutɔ ƒe nyatakaka tso server aɖe gbɔ esi server la manya nudzraɖoƒe siwo wobia o. Dɔwɔwɔ tutu aɖe nye be woakpɔ gaɣaɣla ɖeɖe dzesiwo le ɣaɣla me. Gaɣaɣla ɖeɖe dzesi nye dzesi tɔxɛ si woɖe fia ne woza didienu, si tsia nu tre be woazã ga ma zi eve. Gakotoku aɖe hia be wòakpɔ zi geɖe be gaɣaɣla ɖeɖe dzesi aɖe do go xoxo alo ao, alo be didienu aɖe menye be wozae haɖe o, eye ne wo wɔe to server aɖe dzi egbea la, ate ŋu afia didienu si wobia nya tsoe ŋu. Ɖeɖe nyatakaka le ɣaɣla me naa gakotoku la mɔ be wòabia biabia ma esi menafia gaɣaɣla ɖeɖe dzesi si wòle susu ɖo o. Esia le dɔ bubu siwo wɔa be nu ƒe dziyiyi naɖo ŋgɔ kple Project Tachyon kple ɣaɣla dzesi ŋɔŋlɔ software yeye ŋu, siwo katã wotu ɖo be woaɖe performance ƒe dzadzra si tsia mɔ na gakotoku siwo le ɣaɣla me egbea ɖa.
Ele vevie be míagblɔ nyateƒe tso teƒe si dɔ sia le. E nye srɔ̃srɔ̃ kple engineering si le edzi yim, menye feature si woɖo nu eye woɖe ɖa xoxo o. Gɔmedzedze la ŋutɔ woɖo ɖe anyi nyuie eye mɔ si woato la le anyi, gake be woawɔ PIR be wòanyo na gakotoku siwo zãna le ŋkeke sia ŋkeke me le device mamawo dzi nye kuxi sesẽ tututu si wo le dɔ wɔm ɖo egbea.