Edit this page on GitHub (opens in a new tab)
Ní oṣù kẹjọ ọdún 2026, Zcash ṣe ìwádìí kan tí ó ní owó tí ó wà nínú rẹ̀ níbi tí àwọn ìdìbò náà ti wà ní ìkọ̀kọ̀, tí gbogbo àròpọ̀ ìkẹ́yìn nìkan ni a sì fi hàn, nípa lílo ìlànà ìdìbò tí a dáàbò bo tí Valar Group.
Ohun tí o máa gbà: bí a ṣe lè fi iye tí o ní ní ZEC, tí o fi pamọ́, tí o sì ṣì ń kà á dáadáa hàn nínú ìdìbò, láìsí ẹnikẹ́ni tó mọ̀ nípa bí o ṣe dìbò tàbí iye tí o ní.
Ìdìbò àwọn oníṣòwò owó tí a dáàbò bo jẹ́ kí àwọn oníṣòwò Zcash dìbò lórí àwọn ìbéèrè nípa ètò-ẹ̀rọ nípa lílo ZEC. Kò sí ẹni tí ó mọ ohun tí ẹnìkan dìbò tàbí iye tí ZEC wọn ní, síbẹ̀ ẹnikẹ́ni lè ṣe àyẹ̀wò pé iye náà péye. Ó ń ṣiṣẹ́ lórí ẹ̀wọ̀n ìdìbò tí Valar Group, yàtọ̀ sí Zcash mainnet, kí owó gidi rẹ má baà yí padà. Fún bí Zcash ṣe ń ṣe ìpinnu ní gbogbogbòò, wo Àkótán Ìnáwó àti Ìṣàkóso Zcash. Ojú ìwé yìí dá lórí ìlànà ìdìbò ìkọ̀kọ̀ lásán.
Tuntun sí Zcash? Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Kí ni ZEC àti Zcash, Àwọn Adágún Tí A Dáàbò Bo, àti zk-SNARKs, lẹ́yìn náà, padà wá síbí.

Idibo oni-owo to dara fẹ nkan mẹrin ni ẹẹkan, ati awọn ọna ti o han gbangba lati jẹ ki wọn ja ara wọn.
Láti fi ìwọ̀nba ara rẹ hàn, ó dà bíi pé o nílò ìwọ̀ntúnwọ̀nsì gbogbo ènìyàn. Láti ka ìwé ìdìbò, ó dà bíi pé o nílò láti ṣí wọn. Ṣíṣe èyíkéyìí nínú àwọn ọ̀nà tí kò fi bẹ́ẹ̀ ṣe kedere ń tú gbogbo ìwífún nípa ìkọ̀kọ̀ jáde adágún adágún tí a dáàbò bò wà láti dáàbò bo, àti àwọn ìdìbò owó ìṣáájú mú kí ìwífún tó wà ní ìwọ́ntúnwọ̀nsì jáde fún ìdí yìí. Ìdìbò ààbò yanjú ìṣòro náà pẹ̀lú àwọn irinṣẹ́ kan náà tí ó ń darí ìsanwó: àwọn ẹ̀rí àìmọ̀, àwọn ohun tí kò ní ìtumọ̀, àti ìfọwọ́sowọ́pọ̀.
Àpótí ìdìbò tó ní ààbò máa ń jẹ́ kí o ka ohun tó bá kọjá nínú àpò ìfowópamọ́ láìrí ohun tó wà nínú rẹ̀. Àpótí ìdìbò tó ní ààbò máa ń lọ síwájú: ó máa ń kó àwọn ìdìbò tó ní èdìdì jọ láìsí ṣí wọn rárá.
Fojú inú wo àpótí ìdìbò kan tí ó ní agbára mẹ́ta tí kò wọ́pọ̀. Ó lè fi àpò ìwé tí a ti dì mọ́ iye tí ó ń lọ láìsí ṣí i. Àwùjọ àwọn aláṣẹ kan, tí kò sí ẹni tí ó mú kọ́kọ́rọ́ náà, ló máa fi àròpọ̀ gbogbo rẹ̀ hàn lẹ́yìn náà. Kí o tó fi àpò ìwé kan sínú rẹ̀, o fi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ fihàn pé o di ZEC mú ní àkókò tí ó ti kọjá tí o sì kò tíì dìbò, láìfi àwọn owó tí ó jẹ́ tìrẹ hàn. Gbogbo ohun tí ó wà ní ìsàlẹ̀ yìí ni bí a ṣe ṣe àpótí náà ní gidi.
Yika idibo yoo ṣatunṣe giga aworan kan, bulọọki mainnet Zcash kan ṣoṣo, ati iwuwo rẹ ni iwọntunwọnsi aabo ti o le lo ninu Ironwood Adagun ní ààrin náà. Òfin náà jẹ́ Ironwood ZEC kan ní àwòrán náà dọ́gba pẹ̀lú ìbò kan. Fún ìwádìí NU7 àwòrán náà jẹ́ ààrin mainnet block 3,459,350, ní nǹkan bí 24/08/2026 ní 19:00 UTC, pẹ̀lú ìdìbò ṣí sílẹ̀ títí di 14/09/2026 ní 19:00 UTC. Ọ̀nà àtijọ́ ni a ń ṣe àkóso Transparent ZEC lọ́tọ̀ọ̀tọ̀, kì í ṣe nípasẹ̀ ìlànà yìí.
Nígbà tí o bá dìbò, àpò rẹ yóò fi ẹ̀rí àìmọ̀ hàn pé ní àwòrán rẹ, o ṣàkóso ZEC. Ó ń fi ìwọ̀n tó wúlò àti ìwọ̀n rẹ̀ hàn sí ẹ̀rọ kíkà àdáni, ṣùgbọ́n kò fi àkọsílẹ̀ hàn, kò sì ní ṣe ìṣòwò kankan lórí Zcash mainnet.
Ẹ̀rí yẹn fi hàn pé owó ìdìbò tó wà lórí ẹ̀wọ̀n ìdìbò tó dọ́gba pẹ̀lú ìwọ̀n ìṣàfihàn rẹ, tó jẹ́ ti kọ́kọ́rọ́ ìdìbò tuntun tí àpò ìpamọ́ rẹ ń mú wá fún ìyípo yìí. Nítorí pé kọ́kọ́rọ́ náà jẹ́ tuntun tí kò sì ní ìsopọ̀ mọ́ àdírẹ́sì Zcash rẹ, kò sí ohun tó wà lórí ẹ̀wọ̀n ìdìbò tó lè tọ́ka sí àwọn àkọsílẹ̀ gidi rẹ. Ìdámọ̀ rẹ lórí ẹ̀wọ̀n àti ìdìbò rẹ kò ṣeé so pọ̀ mọ́ra nípasẹ̀ ìkọ́lé.
Láti dá ẹnikẹ́ni dúró láti dìbò lẹ́ẹ̀mejì pẹ̀lú owó kan náà, ètò náà gbọ́dọ̀ jẹ́rìí sí i pé àwọn àkọsílẹ̀ tó wà lẹ́yìn owó rẹ kò ná ní àwòrán náà. Lórí mainnet, èyí ni a ń ṣe nípa ṣíṣí àkọsílẹ̀ aláìlóye, àmì tí a fi ń ná owó rẹ̀, èyí tí gbogbo àwọn nódù ń ṣàyẹ̀wò fún àtúnlò. Ṣùgbọ́n ṣíṣí àkọsílẹ̀ aláìlóye rẹ níbí yóò so ìwé ìdìbò rẹ pọ̀ mọ́ àkọsílẹ̀ rẹ.

Nítorí náà, ìlànà náà fi hàn pé ó yàtọ̀ sí èyí ní ìkọ̀kọ̀. Ó kọ́ àkójọ gbogbo ohun tí ó lè fa àléébù tí a ti lò tẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àwòrán náà, àpò owó rẹ sì fi hàn pé kò sí ohun tí ó lè fa àléébù tí ó wà nínú àkọsílẹ̀ náà, èyí tí ó fi hàn pé owó náà kò ná láìsí pé a fi àmì tí ó jẹ́ hàn.
Iṣoro kan ṣì wà níbẹ̀. Gbígbà apá tí a nílò nínú àkójọ náà láti ọ̀dọ̀ olupin kan yóò fi ohun tí ó ń parẹ́ rẹ hàn fún olupin náà, àkójọ gbogbo rẹ̀ sì tóbi, ó tó nǹkan bí 2 GB fún dátà Orchard-era àti pé ó tóbi jù bí Zcash ṣe ń pọ̀ sí i. Ìgbàpadà Ìwífún Àdáni (PIR) yanjú méjèèjì: àpò rẹ máa ń gba dátà tí ó nílò gan-an nígbà tí ó ń fi àwọn dátà tí ó béèrè fún pamọ́ ní ọ̀nà ìkọ̀kọ̀. A máa ń ṣàyẹ̀wò àbájáde náà pẹ̀lú àkópọ̀ àkójọ àwọn ohun tí kò ní ìtumọ̀, nítorí náà olupin aláìṣòótọ́ kò lè ṣe àbájáde èké.
Fún ìbéèrè kọ̀ọ̀kan, àpò rẹ ṣe àwọn nǹkan mẹ́ta.
Ìpín kọ̀ọ̀kan ní ẹ̀rí àìmọ̀ tirẹ̀ pé ó jẹ́ ìwé ìdìbò tó tọ́, nítorí náà kò sí ẹni tó lè fi àwọn ìdìbò tí kò ní àtìlẹ́yìn kún un. Àwọn ìpín tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ ni a fi kún iye ìṣiṣẹ́ tí a fi ìkọ̀kọ̀ kún fún ìdáhùn tí o yàn.
Àwọn aláṣẹ ìdìbò tí a pín káàkiri ló ń ṣe ìkà náà: ó kéré tán àwọn olùfọwọ́sowọ́pọ̀ ìdìbò mẹ́wàá, kò sí ẹnìkan nínú wọn tí ó lè fa ohunkóhun yọ. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ìyípo kan, wọ́n papọ̀ ṣe ayẹyẹ ìṣẹ̀dá àmì-ìdámọ̀ràn kan tí ó ń ṣe kọ́kọ́rọ́ ìkọ̀kọ̀ tí kọ́kọ́rọ́ ìkọ̀kọ̀ tí ó báramu rẹ̀ pín sí gbogbo wọn, tí a kò sì kó jọ síbì kan.
Kò sí aláṣẹ kan ṣoṣo tó gbé kọ́kọ́rọ́ náà. Àpótí náà máa ń ṣí nígbà tí ìdá méjì nínú mẹ́ta wọn bá yí kọ́kọ́rọ́ wọn papọ̀, àti nígbà náà gbogbo rẹ̀ ló máa ń fi hàn.
Nígbà tí ìyípo náà bá parí, gbogbo àròpọ̀ ìkọ̀kọ̀ náà ti wà láti inú àfikún homomorphic tí ó wà lókè yìí. Olùṣàyẹ̀wò kọ̀ọ̀kan ń tẹ ìkọ̀kọ̀ díẹ̀ jáde pẹ̀lú ẹ̀rí tí ó ṣe kedere. Nígbà tí ó kéré tán ìdá méjì nínú mẹ́ta bá ti fi kún un, àwọn ẹ̀yà wọn yóò para pọ̀ di ìdìpọ̀ ìkọ̀wé ìkẹyìn fún ìbéèrè kọ̀ọ̀kan, a kò sì ní ṣe ìkọ̀kọ̀ mìíràn mọ́. Gbogbo nódù tí ó pé pérépéré lè ṣàyẹ̀wò ẹ̀rí ìṣọ̀kan náà, kí gbogbo ènìyàn lè fìdí ìkà náà múlẹ̀ láìgbẹ́kẹ̀lé àwọn olùṣàyẹ̀wò náà.
Apẹẹrẹ naa ya awọn ipa meji sọtọ ki ko si ẹgbẹ ti o ni agbara pupọ ju.

Àwọn olùdarí multisig jẹ́ ẹgbẹ́ méjì nínú márùn-ún pẹ̀lú àwọn aṣojú láti Project Tachyon, Zcash Foundation, ZODL, Shielded Labs, àti Valar Group. Ó ń pinnu àwọn ìbéèrè tí ó dé ẹ̀wọ̀n náà, ó sì ń jẹ́rìí sí kọ́kọ́rọ́ ìkọ̀kọ̀ gbogbo ìpele náà, ṣùgbọ́n kò lè rí, yí padà, tàbí dí ìbò ẹnìkọ̀ọ̀kan. Ẹnikẹ́ni tí kò bá fẹ́ràn àwọn ìbéèrè náà lè ṣiṣẹ́ ẹ̀wọ̀n ìdìbò tirẹ̀, nítorí pé sọ́fítíwọ́ọ̀dù náà ṣí sílẹ̀ tí kò sì ní àṣẹ.
Àwọn olùdásílẹ̀ ni ó kéré tán àwọn nódù mẹ́wàá tí ó ní kọ́kọ́rọ́ ìdènà ìpínyà tí wọ́n sì ń ṣe ìdènà ìdènà. Wọn kò le ṣe ìdènà ìdìbò kọ̀ọ̀kan tàbí ṣe ìdìrò èké, nítorí pé gbogbo ìdènà ìdènà ń ní ẹ̀rí ìtọ́sọ́nà gbogbogbòò.
Àwọn olùṣètò gbé ààlà ìkópa kalẹ̀: a máa ń wo àwọn èsì ìwádìí náà gẹ́gẹ́ bí aṣojú àwọn oní-ìnáwó nìkan tí ó bá kéré tán 1,000,000 ZEC bá kópa nínú ó kéré tán ìbéèrè kan, pẹ̀lú àwọn ìfàsẹ́yìn. Àkójọpọ̀ náà kò ní ìbéèrè kankan, a kò sì lò ó fún ìbéèrè kọ̀ọ̀kan. Ó jẹ́ àyẹ̀wò kan ṣoṣo lórí gbogbo ìwádìí náà, nítorí náà a máa ń gba èsì náà ní pàtàkì nígbà tí iye ZEC tó pọ̀ bá fara hàn. Ní ìsàlẹ̀ ìpele yẹn, a kò kà èsì náà sí àmì tó ní ìtumọ̀.
Jíjẹ́ kí a mọ àwọn ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ dáadáa jẹ́ ara òye nípa àwòrán náà.
Ohun tí ó ń dáàbò bò, ní agbára àti ní ọ̀nà tí ó dájú, ni àwọn nǹkan méjì tí ó ṣe pàtàkì jùlọ: ìdìbò rẹ kò lè ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ìdámọ̀ rẹ, àti pé àpapọ̀ ìkẹyìn nìkan ni a máa ń ṣí payá.
| Àkókò ìgba | Ìtumọ̀ Gẹ̀ẹ́sì lásán |
|---|---|
| Voting chain | Blockchain lọtọ kan, ti Valar Group, ti o n ṣe ibo naa; awọn akọsilẹ Zcash rẹ kii yoo lọ si i rara |
| Snapshot height | Àkọsílẹ̀ pàtàkì tí ìwọ̀n rẹ̀ tó wà ní ìpele ìdìbò (block 3,459,350 fún ìdìbò NU7) |
| Nullifier | Àmì owó tí a fi pamọ́ sí ìwé àkọsílẹ̀ kan àrà ọ̀tọ̀; fífi hàn pé yóò so ìdìbò pọ̀ mọ́ ìwé àkọsílẹ̀ kan, nítorí náà ìdìbò fi hàn pé kì í ṣe ọmọ ẹgbẹ́ dípò rẹ̀ |
| Private Information Retrieval (PIR) | Gbígbà dátà láti ọ̀dọ̀ olupin nígbàtí o ń fi dátà tí o béèrè pamọ́ |
| Homomorphic encryption | Ìfipamọ́ tí a lè fi àwọn ìkọ̀wé ìpamọ́ tí a kò lè pa pọ̀ láìsí ìyípadà ìkọ̀kọ̀ |
| Coordinator multisig | Ẹgbẹ́ méjì nínú márùn-ún tí ó fún ní àṣẹ láti béèrè ìbéèrè àti kọ́kọ́rọ́ yíká, ṣùgbọ́n tí kò lè rí tàbí yí ìdìbò padà |
| Election authority | Àwọn olùdásílẹ̀ mẹ́wàá tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ tí wọ́n pa kọ́kọ́rọ́ ìpínyà mọ́ra, tí wọ́n sì ń fi àkọsílẹ̀ ìkẹyìn nìkan hàn |
| Threshold decryption | N gba abajade pada nikan nigbati awọn oniwun ipin bọtini to to, nibi ida meji ninu mẹta, ba n ṣiṣẹ pọ |
Ṣé owó mi máa ń ṣí kiri tàbí wọ́n máa ń tii pa nígbà tí mo bá dìbò? Rárá. A máa ń wọn ìtóótun ní ibi tí wọ́n ti lè dìbò, nítorí náà, ZEC rẹ yóò dúró níbẹ̀, a ó sì lè náwó. Ìdìbò máa ń mú ẹ̀rí wá lórí ẹ̀wọ̀n ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, kì í ṣe ìṣòwò Zcash.
Ǹjẹ́ ẹnikẹ́ni lè sọ bí mo ṣe dìbò tàbí iye tí mo ní? Rárá o. Àwọn ìdìbò ni a fi nkọ̀ǹpútà kọ, àpapọ̀ iye tí a sì fi nkọ̀ǹpútà kọ nìkan ni a lè fi nkọ̀ǹpútà kọ. Ìdìbò rẹ kò ní ìsopọ̀ mọ́ ìdámọ̀ rẹ, a sì pín ìwọ̀n rẹ sí ìpín mẹ́rìndínlógún tí a yàn láti dáàbò bò ó kódà lọ́wọ́ ìgbìmọ̀ tí ń dìtẹ̀.
Kí ló ń dá ẹnìkan dúró láti dìbò lẹ́ẹ̀mejì, tàbí láti dìbò pẹ̀lú owó tí kò ní? Ìdìbò kọ̀ọ̀kan ní ẹ̀rí tí kò ní ìmọ̀ tó péye pé ó ní ìwọ̀nba àwòrán gidi tí a kò ná, àti ẹ̀rí àìsí ọmọ ẹgbẹ́ tí ó dá lórí PIR fihàn pé owó tí ó wà ní ìsàlẹ̀ kò tíì ná, láìsí fífi àmì tí ó jẹ́ hàn.
Ta ni o ka awọn ibo naa? A pínpín ti o kere ju awọn olufisilẹ mẹwa, ti ko si ọkan ninu wọn ti o le ṣe alaye ohunkohun nikan. Ida meji ninu mẹta gbọdọ ṣiṣẹ papọ lati ṣafihan apapọ, ati pe gbogbo alaye iṣiro wa pẹlu ẹri ti o peye ni gbangba.
Ṣé àbájáde náà so mọ́ ara rẹ̀? Ó jẹ́ àmì ìmọ̀lára oní-owó tí a gbé ka orí igi. Ó ń sọ fún ìjọba déédéé Zcash's dípò kí ó ṣe àtúnṣe láìfọwọ́sí.
Ṣé mo lè ṣe àyẹ̀wò èyí fúnra mi tàbí kí n ṣe àyẹ̀wò rẹ̀? Bẹ́ẹ̀ni. Valar Group ló gbé gbogbo ẹ̀rọ ìdìbò, àwọn ẹ̀rọ yíká, ètò PIR, àti àyẹ̀wò ìṣàyẹ̀wò jáde fún ẹnikẹ́ni láti ṣe àyẹ̀wò àti láti ṣiṣẹ́.
Tí gbogbo ìdìbò bá jẹ́ ti a fi npamọ́, tí gbogbo olùdìbò sì jẹ́ ẹni tí a kò mọ̀, báwo ni ẹnikẹ́ni ṣe lè rí i dájú pé gbogbo iye tí a tẹ̀ jáde pé ó tọ́ àti pé kò sí ẹni tí ó dìbò lẹ́ẹ̀mejì?
Ẹ̀rí mẹ́ta ló ń ṣiṣẹ́ náà. Ìdìbò kọ̀ọ̀kan ní ẹ̀rí àìmọ̀ pé ó ní ìwọ̀nba àwòrán gidi, nítorí náà a kò ka àwọn ìdìbò tí kò ní àtìlẹ́yìn. Ẹ̀rí àìsí ọmọ ẹgbẹ́ tí ó dá lórí PIR fi hàn pé àkọsílẹ̀ tí ó wà lẹ́yìn rẹ̀ kò ná, èyí tí ó ń dènà ìdìbò méjì láìfi àkọsílẹ̀ náà hàn. Nígbà tí àwọn olùdámọ̀ràn bá sì ń pa gbogbo iye náà, ọ̀kọ̀ọ̀kan wọn ń tẹ ẹ̀rí tí ó tọ́ jáde, nítorí náà gbogbo nọ́ńbà tí ó kún lè jẹ́rìí sí i pé wọ́n ti pa àwọn nọ́ńbà ìkẹyìn náà rẹ́ láti inú àwọn ìdìbò tí a fi kọ̀ǹpútà pamọ́.
| Quorum |
| A ó kà sí pé iye àwọn tó kópa tó kéré jùlọ ZEC tó tó 1,000,000 fún ìdìbò náà jẹ́ aṣojú |