ZecHub
Dɔwɔnu Siwo Wozãna Ɖe Ameŋunyatakakawo Ŋu
Ameŋunyatakakawo ƒe kpeɖeŋu siwo wɔa dɔ
ZecHub
Dɔwɔnu Siwo Wozãna Ɖe Ameŋunyatakakawo Ŋu
Ameŋunyatakakawo ƒe kpeɖeŋu siwo wɔa dɔ
Nyatakakadzraɖoɖo kple ɣaɣla [privacy] nye nu vevi na amesiwo katã kple asitsotsowo. Mɔ̃ dzi aɖawɔwɔ kple nyatakaka ƒe fɔfɔwo le dzidzime ge ɖe edzi, eye ele be nàtsɔ mɔ̃ siwo nèle ŋgɔ na wò awɔ dɔ be nàxɔ nyatakaka siwo le vevie kple wò ɣaɣla. Mɔ aɖeka le esia ŋu nye be nàzã mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃wo, esiwo naa dodokpɔ bubu aɖe be wòanɔ wò dɔwɔnuwo kple nyatakakawo xɔxɔ me.
Mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃ nye nu si wòate ŋu akpɔ ɖe asi, eye wozãnae na ame eve ƒe kpekpeɖeŋu [two-factor authentication] (2FA) be woaxɔ wò konto kple dɔwɔnuwo. Wɔwɔ dɔ kple wò ŋkɔ si nèzã kple wò nyagbe si nètsɔ ɖea eŋu be ame siwo woɖe mɔ na koe ate ŋu age ɖe wò kontowo kple nyatakakawo me.
Woɖo kplɔ̃ siawo be woawɔ dɔ kple wò ŋkɔ si nèzã kple wò nyagbe be ame siwo woɖe mɔ na koe ate ŋu age ɖe wò kontowo kple nyatakakawo me. Woaɖe wo le nɔnɔme vovovowo me abe pen drive, NFC kadi alo Bluetooth dɔwɔnu ene.

Ele be nàdzu 2FA dzi to mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃wo dzi le nyatakakadzraƒe alo nɔnɔƒe si ƒe mɔ̃a ɖe mɔ na teknolodʒi sia ŋu, abe Binance kple Coinbase gatrɔƒewo ene.
Kple mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃wo abe YubiKey ene, nàtsɔ dɔwɔnu ƒe kplɔ̃a atɔ ɖe USB alo Type-C ƒe teƒe le wò desktop/laptop alo smartphone dzi ko, eye kplɔ̃a awu kpekpeɖeŋua na wò.
Mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃wo naa viɖe geɖe wu mɔ siwo zãna nyagbewo ko be woakpɔ ame dzi. Woɖe to dzi na wo be woaɖe aɖawɔ na wo wu nyagbewo, esi woate ŋu aɖu dzi le wɔnɔaƒe me to brute force, social engineering alo phishing ƒe aɖawɔwo dzi bɔbɔe. Mɔxɔxɔ ƒe kplɔ̃wo wɔa kode tɔxɛ aɖe ɣesiaɣi si wozã wo, eye esia wɔe be aɖawɔlawo makpɔ mɔ be woagblɔ ŋgɔ alo akpɔ kodea ƒe nɔnɔme bubu. Woɖe to dzi na wo be woazã wo kple woaɖo wo, eye womehia be nàtsɔ software alo driver bubu aɖe aɖo ɖe wò dɔwɔnu dzi o.
Ao, mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃wo le nɔnɔme geɖe me, eye womate ŋu asɔ kple dɔwɔnu kple dɔwɔwɔ ƒe ƒoƒo katã o. Hafi nàƒle kplɔ̃ aɖe la, kpɔ edzi be esɔ kple wò dɔwɔnu kple dɔwɔwɔ ƒe ƒoƒoa.

Ɛ̃, woate ŋu azã mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃ ɖeka be woaxɔ kontowo geɖe le nyatakakadzraƒe kple subɔsubɔ vovovowo ŋu.
Ne nètsi wò mɔxɔxɔ ƒe dɔwɔnu ƒe kplɔ̃ la, nàle afɔku me be woatɔ wò kontowo. Wogblɔ be nànɔ kple kplɔ̃ bubu aɖe alo mɔ bubu si woatsɔ akpɔ ame dzi, be nàsi nu sia ƒe nɔnɔme nu o.
Míeɖe 2FA ƒe Mɔxɔxɔ Dɔwɔnu siwo le asitsotsome la ƒe medɔmedɔ aɖewo fia afii.
Yubico YubiKey 5 NFC

Yubico, ame si kpe ɖe FIDO U2F ƒe ame katã ƒe kpekpeɖeŋu ƒe se si mɔxɔxɔ ƒe kplɔ̃ geɖe zãna la ŋu, wɔ YubiKey 5 NFC; eyata le asi dedie me be wòaxɔ wò dɔwɔnuwo. Abe ale si ŋkɔa gblɔe ene la, ewɔa dɔ kple USB A (alo USB C to adapter dzi) alo NFC.
Ena kpekpeɖeŋu tso gɔme me kple subɔsubɔ geɖe, siwo ƒe Google Chrome, Facebook, Dropbox, LastPass, 1Password kple bubuwo le eme. YubiKey 5 nye nu sue, sesẽ, kple fɔ kpuie — eye tsi mate ŋu awɔe nu o.
Àte ŋu aɖo YubiKey abe U2F ƒe faktɔ evelia ene bɔbɔe to subɔsubɔa ƒe fiƒiawo yometɔtɔ kple kplɔ̃a detɔtɔ ɖe USB ƒe teƒea me ne woɖe wò. Ne nètɔ alo nète asi ɖe sikawo ƒe xɔxɔsi le kplɔ̃a dzi la, woaŋlɔ wò kplɔ̃a ɖe eme; eyata ne nège ɖe eme zi si gbɔna la, ge ɖe eme kple nyagbea, de kplɔ̃a, eye nàte asi ɖe eŋu.
Thetis Fido U2F Security Key

Ne èdi mɔxɔxɔ ƒe kplɔ̃ si naa nu nyui geɖe na wò ga la, ele be Thetis ƒe model sia nanɔ wò ƒe xexle me. Bluetooth mele eme o (woɖe eɖe le model si xɔ asi wu), eye wòkpe ɖe FIDO U2F ƒe se ko ŋu, eyata UAF alo OTP ƒe kpekpeɖeŋu mele o. Ke hã, ana nyatakakadzraƒe ƒe gege dedie na wò ne èzã Chrome alo Opera abe browser ene le Windows, macOS, alo Linux.
Esi woɖo mɔxɔxɔ ƒe kplɔ̃ si xɔ asi sia wɔe be woate ŋu akɔ eƒe akpa aɖe la, eye aluminum ƒe agbalẽ si trɔna le eŋu kpɔa connector la ɖe gbegblẽ si ate ŋu ava ne woatsɔe le mɔ dzi. Wova kple amadede nyui etɔ: Black, Gold, kple Silver.
Plastic ƒe agbalẽa sese abe nu sesẽ kple nu si le te ŋu ene, ke nàdze agbagba be màtsɔe ade kple nu kpekpeawo le wò kotoku me o. Ŋɔŋlɔƒe si le kplɔ̃a me la meganɔ te ŋutɔ o, eyata mɔ geɖe manɔ asiwò be nàtsɔ keychain alo lanyard aɖe akakae o.
CryptoTrust OnlyKey

Abe ale si eƒe ŋkɔa gblɔe ene la, OnlyKey le nɔnɔme nyui aɖewo siwo eƒe toƒomeviwo mele o. Akpe na keypad si le eme, si ate ŋu ato keylogger siwo ge ɖe kɔmpiutawo me la ŋu, eye ate ŋu axɔ internet ƒe kontowo ne kɔmpiuta alo nyatakakadzraƒe aɖe ƒe dzidzedze me. Wòkpe ɖe 2FA ƒe mɔ geɖe ŋu, siwo ƒe FIDO 2 U2F, Yubico OTP, kple TOTP le eme.
Esi wòmenye password manager nyuitɔ na amewo katã ƒe dɔwɔwɔ o hã la, OnlyKey ate ŋu adzra OTP konto 24, nyagbe 24, kple zãla ƒe ŋkɔ/URL 24 le kplɔ̃ ɖeka dzi. Nɔnɔme sia le viɖe ŋutɔ ne mèdi be nàɖo nyagbe geɖe ɖe ta me o eye nèdi be kplɔ̃a na wɔe na wò.
Ena nɔnɔme siwo ƒe backup si woŋlɔ ɖe ɣaɣla me, self-destruct (si tsɔa dɔwɔnu la ɖea le agbagba siwo menyo o ƒe xexle aɖe megbe), kple mɔ be nàtrɔ firmware la be nàkpɔ nɔnɔme yeyeawo. Le akpa vɔ̃ aɖe dzi la, eƒe zãla ƒe nɔnɔme menyo o.
Azɔ esi nènya nu si 2FA ƒe Mɔxɔxɔ dɔwɔnu ƒe kplɔ̃wo nye kple ale si wowɔa dɔ la, esi nye ale si nàƒo wò kplɔ̃a ɖe wò Google konto ŋu.
Afɔ 1
Ge ɖe wò Gmail konto me eye nàzi Manage Your Google Account dzi

Afɔ 2
Zi Security dzi

Afɔ 3
Zi 2-Step Verification dzi

Afɔ 4
Tia Show More Options

Afɔ 5
Azɔ tia Security Key eye nàzi Advance dzi
Afɔ 6
Ƒo wò 2FA ƒe mɔxɔxɔ kplɔ̃a
Afɔ 7
Ŋlɔ ŋkɔ si nèdi na dɔwɔnu la eye nàzi Done dzi