
Sẹ́ríì: Ẹ̀ka Ìwádìí Lóríṣèlú · Apá 2 nínú 3 ** àwùjọ:** newcomers. part 1 mu ki a mọ̀ nípa ìwádìí tí ó ṣe pàtàkì; níbí yìí, à ń rí ohun tó mú kí ọ̀rọ̀ náà jẹ́ kánjúkánjú. gbogbo nǹkan táa nílò ni wọ́n ṣàlàyé fún wa láti orí rírẹlẹ̀ lọ. ** Ohun tí ẹ ó fi sílẹ̀:** àwòrán tó ṣe kedere ṣùgbọ́n èyí tó péye nípa bí ètò ìdánilójú ìdìbò-ìmọ̀ lè ní ihò nínú, ohun náà gan an ni àbùdá "Orchard" Zcash 2026 jẹ́, ìdí tí irú àbùdà yìí le fara pamọ fún ọdún mélòó kan, àti ìdí ti o sì ti ṣẹlẹ̀ ṣáájú.
In Part 1 we said testing can show the presence of bugs but never their absence, and that the most dangerous bugs live in a system's specification, its underlying math. This article is the case study. In 2026 a flaw was found in Zcash's Orchard shielded pool that could have let an attacker create unlimited counterfeit money invisibly. It had survived four years and repeated audits. Understanding it, and its predecessors, is the clearest possible motivation for proving systems correct.
Zcash jẹ cryptocurrency pẹlu ipo ikọkọ. Ninu adagun rẹ ti o ni aabo, awọn iye, oluranlowo ati olugbaja ti awọn iṣowo ** farapamọ**. Ikọkọ yii ni a ṣẹda nipa lilo ** ijẹrisi imọ-noleri **: ẹri cryptographic pe idunadura kan tẹriba fun gbogbo ofin, laisi fifihan akoonu idunowo naa. O le ṣe idanimọ nipasẹ titele si aaye ayelujara tabi sọfitiwia lati rii boya wọn n ṣiṣẹ daradara bi Bitcoin (BTC) tabi Ethereum (ETH).
ìmúdàgba yìí ní àwọn àléébù méjì. lórí ìwé àkọsílẹ̀ tí ó ṣe kedere bí ti Bitcoin, bí ẹnìkan bá fi owó-ayé ẹ̀rọ dá ẹyọ owó láti inú kò síbì kan, gbogbo ènìyàn ni yóò rí iye tó pọ́n sókè náà, àti pé nẹtiwọọki lè mú un kí o sì yí i padà. nínú ilé ìṣúra tí a dì bojúbojú, ńṣe làwọn nọ́ńbà wọ̀nyí máa ń fara sin nípa ìmọ̀ràn. nítorí náà bí ètò ìdánilójú fúnra rẹ̀ bá ní àìlera kan tó jẹ́ kó dà bíi wípé àdéhùn òdì lòótọ́, ìwà ayédèrú á di èyí tí wọn kì í ṣàwárí.* ìwọ kò le mọ ọ nígbàtí o yẹ ìwé àkọtọ́ wò, torí pé ìwé àkọwé ló fẹ́ pa láìsí iyèméjì.
That is exactly the risk that materialized in Orchard. To understand it, we need to look inside what a zero-knowledge proof is actually checking.
Bí àpẹẹrẹ, ká sọ pé òṣìṣẹ́ kan tó ń bójú tó ààlà orílẹ̀-èdè ti ní láti fọwọ́ sí ìwé àwọn arìnrìn-àjò láìjẹ́ kí wọ́n rí ohun tí ìwé náà jẹ́. Kàkà bẹ́ẹ̀, ńṣe ni ẹnì kọ̀ọ̀kan máa fi ìsọfúnni kún inú àkọsílẹ̀ rẹ̀.* Òṣìṣé́ yìí á sì fún ẹni yòówù lára wọn láyè kó lọ gba káàdì tàbí fóònù ẹ̀rí ìrìnnà èyíkéyìí tó bá wà nínú àkọsílẹ̀ yẹn.
Ní báyìí, ká sọ pé àlàfo pàtàkì kan ò sí nínú ìwé-ìforúkọsílẹ̀ náà, bí àpẹẹrẹ "àṣẹ ìrìnnà kò tíì dópin". Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ gbogbo èèyàn ló ń fi tọkàntọkàn kún un láìṣe ohunkóhun tó dà bíi pé ó lòdì. Àmọ́ ẹni tí ìwé àṣẹ ìrìnrìn-àjò ti dópin lè túbọ̀ tẹ àwọn àpótí yòókù kí wọ́n sì rìn kọjá lọ. Ètò yìí máa rí bó ṣe yẹ ní lílò ojoojúmọ́. Ẹnìkan ṣoṣo tó bá wá a ni ihò yẹn kàn.
Àrídájú ìmọ-òfo ṣiṣẹ́ bíi àtòjọ ìwádìí náà. Kò fi àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ àṣírí hàn; ó ṣàyẹ̀wò wípé wọ́n tẹjúmọ̀ sí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ipò tí a yàn kalẹ̀. Bí wọn bá sì ti ṣàdédé yọ òdìkejì kan sílẹ̀, nígbà náà ni dídíwọ́lé àìlálàámu lè tun kọjá lọ, bí gbogbo nǹkan ṣe ń báa nìṣó láti dàbí ẹni tó yẹ.
Ẹ jẹ́ ká ṣe "àtòjọ àwọn ipò" ní pàtó, nítorí pé ibí náà gan-an ni kòkòrò yìí gbé.
Under the hood, the statement "this transaction is valid" is encoded as a circuit: a fixed collection of arithmetic conditions, called constraints, written as equations over numbers. To make a valid proof, the prover must supply secret values (the witness) that satisfy every constraint. The proof convinces a verifier that such a witness exists, without revealing it.
Ohun-ini ti a nilo lati inu eto yii ni orukọ kan:
Ipa: kò gbọdọ jẹ́ kó ṣeé ṣe láti mú ẹ̀rí tó lẹ́sẹ̀ nílẹ̀ wá fún àlàyé iró. Àsọjáde tí ó bá jé òtítọ́ nìkan ló yẹ kí àwọn ẹlẹ́rìí rẹ̀ kúnjú ìwọ̀n gbogbo ìkálóde.
Ifá ni ìdánilójú tí ó lòdì sí èké-ìwé. Bí ifá bá dúró, ẹ̀rí tó lẹ́sẹ́ nílẹ̀ tọkàntọkàn túmọ̀ si "àdéhùn gidi kan ti o tẹ̀lé òfin wáyé". bí ìfọkànsí bá jẹ́ àlàfo, ẹri to lẹsẹ́ lè má ṣe nǹkankan rárá.
Awọn ihamọ nigbagbogbo nilo lati fi ipa mu iye kan jẹ rọrun. Apẹẹrẹ ti o wọpọ: fi agbara ṣe iye kan b láti jẹ́ ìkan ** bit**, tàbí 0 or 1Ọna ti o wọpọ lati ṣe eyi jẹ idiwọn kan:
b × (b − 1) = 0
Kí ló dé tí ó fi rí bẹ́ẹ̀? ìyára kan jẹ́ òfo nígbàtí ọ̀kan nínú àwọn onítumọ rẹ̀ bá jẹ́ kòfìn. nítorí náà, a lè sọ pé: b × (b − 1) = 0 àwọn agbára b = 0 or b = 1, ati pe ohunkohun miiran. Ṣiṣayẹwo gbogbo iye lati 0 si 16 (ni iṣiro ti o yika ni 17), awọn * nikan * awọn iye itẹlọrun rẹ jẹ deede 0 ati 1. ✓
Bayi fojuinu pe ila naa ti wa ni ** lairotẹlẹ silẹ kuro** ninu iyipo. lojiji b ẹni tí kì í ṣòótọ́ lè fi èèwọ̀ múni ṣe ohun tó wù ú. b to 5, or 9, tabi ohunkohun, ati pe o tun ni itẹlọrun awọn idiwọn ti o ku. Oju ila kan to sọnu jẹ ** aafo igbẹkẹle **: Awọn ẹri eke bayi ni awọn ẹlẹri itẹwọgba.
Eyi kii ṣe iṣaro. A ti ri idiwọn Boolean kan ti o padanu ni iru eyi ninu apẹrẹ ideri akọkọ Zcash, Sprout, lakoko idagbasoke, ati ṣatunṣe ṣaaju ifilole. Iṣilọ-iwọlẹ jẹ ọkan ninu awọn aṣiṣe wọpọ julọ ati eewu ni kikọ awọn iyipo wọnyi.

Èyí ni gbogbo àwòkọ́ṣe kòkòrò Orchard, ní ìwòye kékeré. Àsìkò yìí ohun gidi ló wà nínú rẹ̀.
Zcash's shielded proofs are built on elliptic curves, mathematical objects whose points can be combined and "multiplied" by numbers, operations the circuit has to enforce with constraints. The circuit contains gadgets that perform elliptic-curve multiplication and check that it was done correctly.
Gẹgẹbi ifitonileti nipasẹ Shielded Labs ati oluwadi Taylor Hornby, aiṣedeede Orchard jẹ gangan eyi:
Ẹ̀yà tí a kò fi bẹ́ẹ̀ mú ní ìsopọ̀ Orchard ló jẹ́ kó ṣeé ṣe láti gbé àwọn àbájáde èké sínú ìbísí ẹ̀ka elliptic-curve, kí ó sì ṣì lè gba ìdánwò bíbójútó nínú ìpèsè náà.**
In plain terms, the circuit's checklist was missing the boxes that should have pinned down that multiplication. Because of the gap, a sufficiently expert attacker could construct a transaction proof that the system would accept even though the transaction created value from nothing. That is counterfeiting, and because amounts in the shielded pool are hidden, it would have been undetectable from the ledger. The Tachyon team later described the same flaw at the code level as missing lines in the circuit that quietly scrambled the underlying equations.
Àwọn ìfiwéra tó wà nínú ìtàn àtẹ̀wò wa kò yàtọ̀ rárá:
| Ìtàn àyẹ̀wò | Kòkòrò Orchard |
|---|---|
| Àpótí "ìwé ìrìnnà kò parí" tí ó sọnù | Ìdènà tí ó sọnù lórí ìsọdipúpọ̀ ìlà-ẹ̀rọ elliptic |
| Arìnrìn-àjò ìwé ìrìnnà tí ó ti parí lọ | Àwọn ìtẹ̀síwájú èké láìnídìí ló ń kọjá àyẹ̀wò ìṣọ̀pọ̀ |
| Gbogbo àwọn ẹlòmíràn kò ní ìpalára kankan, nítorí náà kò sí ohun tí ó dàbí àṣìṣe | Awọn iṣowo deede ṣiṣẹ daradara, ni fifi abawọn pamọ |
| Ẹnìkan ṣoṣo ló ń wá a kiri ló máa rí ihò náà | Ó gba ògbóǹkangí kan láti mọ̀ọ́mọ̀ ṣe ìwádìí ìṣirò àyíká náà |
Lati jẹ ki o mọ bi eyi ṣe lewu to: oluwadi, pẹlu iranlọwọ AI, kọ iṣowo ṣiṣe pipe ati pe a ti fi idi mulẹ ni nẹtiwọọki idanwo agbegbe kan pe o gbejade awọn owo-iworo ayederu ailopin. Eyi jẹ otitọ gidi ati ailagbara, kii ṣe aibalẹ imọlẹ.
Àbùkù náà gbé inú Orchard láti ìgbà tí wọ́n ti dá a sílẹ̀ ní May 2022 títí dìgbà tó fi di pé ó ṣe àtúnṣe pàjáwìrì ní June 2026, nípa ṣíṣe àwọn ayẹwo ọpọlọ lọ́pọ̀lọpọ̀ látọwọ́ àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nínú ẹ̀rọ-ayédèrú. Báwo ni?
Nitoripe, bi Abala 1 ti kilọ fun wa pe ** idanwo awọn ayẹwo iṣẹlẹ ati aiṣedede yii ngbe ninu ọran kan ko si ẹnikan ṣe apẹrẹ.** Awọn iṣowo deede ko lo idiwọn ti o padanu, nitorinaa gbogbo igbeyewo kọja ati ni ọjọ kọọkan iṣẹ ṣiṣe deede dabi ẹnipe alailẹgbẹ. Ẹṣẹ naa le de ọdọ nikan nipasẹ sisẹ agbekalẹ ẹlẹri ajeji ti a fojusi patapata lori aafo naa. Ni ipari wọn rii kii ṣe nipa ṣiṣi awọn idanwo ṣugbọn * iṣaro nipa mathimatiki Circuit *.
ìwárí yìí fúnra rẹ̀ jẹ́ àmì ibi tí ààbò ti ń lọ. ní oṣù kẹrin ọdún 2026, ilé iṣẹ́ Shielded Labs bẹ Taylor Hornby tó jé olùwádìí ètò ààbò pé kí ó wá irú àìlera báyìí kàn. kò pẹ́ lẹ́yìn ìgbà tí wọ́n ṣe ẹ̀dà AI tuntun kan (Anthropic's Claude Opus 4.8) jáde ni òpin oṣù karùn-ún, ọdún 2026. Hornby lo èyí, pa pọ̀ mọ́ ọ̀nà ìṣirò àti àwọn ìlànà àṣà, nínú àyẹwò pàtó nípa agbègbè Orchard náà. ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù karun 2026**, àyẹ̀wò náà rí àìlera náà.
Awọn otitọ meji ti o ni imọran lati inu ifitonileti naa tọ si sisọ kedere:

The Orchard bug belongs to a recurring family, and seeing that family is what makes formal verification feel not optional but inevitable. A counterfeiting flaw always traces to one of three sources (the taxonomy from Part 1): the specification (the math itself), the implementation (code failing to follow correct math), or a broken assumption. And crucially:
Àṣìṣe àdàkọ jẹ ** àìrí** nìkan bí ó bá wà nínú ìsọfúnni pàtó. Ìṣirò tí a ṣe nídìí fífi àwọn ẹ̀rọ náà ṣiṣẹ́ ń fi èsì tó máa dúró títí lọ sílẹ̀, nítorí pé gbogbo àwùjọ ló ń ṣàkọsílẹ̀ ohun tó wà nínú ètò ìṣàkóso ọ̀tọ̀ọ̀tọ̣ kan, torí bẹ́ẹ̀ yípadà ìtàn nípa lílo software ti o tọ́jú yóò tú àṣírí àjọṣepọ̀ èyíkéyìí tí kòdì-díè kọódì gbà láìmọye ìgbà.
Ìtàn Zcash fúnra rẹ̀ fi àwòkọ́ṣe náà hàn:
| Kòkòrò (ọdún) | Orísun | Ṣe a le ṣe àwárí rẹ̀? |
|---|---|---|
| Àbùkù ìforúkọsílẹ̀ Zerocash (2016, ṣáájú ìfilọ́lẹ̀) | Ìlànà pàtó (haṣi tí a gé kúrú ti fọ́ ohun ìní ìdè kan) | A kò le rí i |
| Àbùkù ìlera tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé (2018) | Ìlànà pàtó (àṣìṣe nínú ìwé zk-SNARK tó wà lábẹ́ rẹ̀) | A kò le rí i |
| Ìkọlù ìbéèrè ètò ìṣàfihàn (2025) | Ìlànà ìṣàyẹ̀wò (àyẹ̀wò tí kò sí nínú ètò ìdánilójú) | A le ṣawari |
| Àṣìṣe ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ẹgbẹ́ kékeré (2016) | Ìmúṣe (àyẹ̀wò ẹgbẹ́ kékeré tí ó sọnù) | A le ṣawari |
| Orchard under-constrained multiplication (2026) | Àlàyé pàtó (ìpínkiri náà) | A ko le ri |
Àlàfo tí ó lè fara pamọ títí ayé ni àwọn tó wà nínú ìṣirò. Ìyẹn gan-an ni ẹ̀ka ti ìdánilójú ìsọfúnni tí a ṣayẹwo nípa ẹrọ le yọ, gbogbo ọ̀ràn lẹ́ẹ̀kan náà. Ṣíṣe àyẹwò àti ṣíṣe ayẹwo àpẹẹrẹ; wípé fífi ìdíwárí ṣe àkójọpọ̀ ohun wọ̀nńnì kan ṣoṣo ló kún inú àkọsílẹ̀.
Àwọn olùdàgbà Zcash yípadà ní kíákíá àti láàrín àwọn ìpele:
Igbesẹ keji ni ibi ti idanwo osise wọ inu itan, ati pe o jẹ koko-ọrọ ti Apá 3. Imọye ẹgbẹ naa ṣiṣẹ lori tọ lati ṣe awotẹlẹ, nitori o sopọ gbogbo jara yii papọ:
àléébù ìdàgbàwé tí a kò lè rí ní inú ìlànà náà nìkan ló le wà, nítorí náà bí o bá fi hàn pé òfin ò fàyè gba dídáṣà, gbogbo ẹ̀yà àwọn aṣiṣe tó ti fara sin fún ọdún mẹ́rin ni wàá mú kúrò.
Iyẹn gan-an ni ọ̀pá ìdúró kan - èrò láti Apá 1: ṣètẹ́wọ́gbà àlàyé pàtó, kí o sì dínà ẹkùn tí ìdánwò kò lè ṣe.
We simplified deliberately. The real circuit involves hundreds of regions and many thousands of constraints, and the actual flaw is more technically intricate than a single missing bit-check; we used the bit-check because it shows the shape of an under-constrained circuit exactly, and because that exact mistake is real in Zcash's history. The precise Orchard flaw was an under-constrained elliptic-curve multiplication, as stated in the official disclosure. We also compressed the disclosure and remediation timeline. For the authoritative technical account, consult the Shielded Labs disclosure and the Project Tachyon writeups.
b(b−1)=0 àwọn agbára b si 0 tabi 1; ju o ati ki o b O le jẹ ohunkohun. Ẹya gangan ti bug yii wa ni otitọ ninu itan Zcash.)| Àkókò ìgba | Ìtumọ̀ Gẹ̀ẹ́sì lásán |
|---|---|
| Shielded pool | Ipo ikọkọ ti Zcash nibiti a ti fi awọn iye ati awọn ayẹyẹ pamọ |
| Zero-knowledge proof | Ẹ̀rí pé gbólóhùn ìkọ̀kọ̀ wúlò, tí kò fi ohunkóhun mìíràn hàn |
| Circuit | Àkójọ àwọn ipò ìṣirò tí a ti ṣètò tẹ́lẹ̀ tí ìṣòwò tó wúlò gbọ́dọ̀ ní |
| Constraint | Ipo kan (idogba) ninu Circuit naa |
| Witness | Àwọn ìníyelórí ìkọ̀kọ̀ tí ó bá àwọn ìdíwọ́ mu |
| Soundness | Ìdánilójú pé àwọn gbólóhùn òtítọ́ nìkan ló lè mú ẹ̀rí tó wúlò wá |
| Soundness gap | Ìdènà tí ó sọnù tí ó jẹ́ kí àwọn gbólóhùn èké kọjá |
| Under-constrained | Circuit kan ti o padanu ipo ti o nilo, gbongbo kokoro Orchard |
| Detectable / undetectable | Bóyá ìfìyàjẹni yóò fi ẹ̀rí sílẹ̀ nínú ledger gbogbogbòò |
Ṣé lóòótọ́ ni wọ́n ṣe Zcash tí wọn fi ń díbọ́n? kò sí ẹ̀rí ìfipábánilòpọ̀ kankan tí wọ́n rí, àwọn òṣìṣẹ́ náà sì gbà pé ó ṣeé ṣe kó máà jẹ́ bẹ́ẹ̀. ṣùgbọ́n nítorí àléébù yìí kì í hàn nínú ìwé àkọsílẹ̀, ìwé àkọọ́lẹ̀ nìkan kò lè fi gbogbo ara rẹ̀ hàn wípé a kò ṣẹlẹ̀ rárá, ìdí nìyí tí ìdáhùn wọn ti kún fún ọ̀rọ̀-ìdájọ́ tó pọndandan.
** Kí nìdí tí fífi iye tó wà nípamọ́ fi máa ń mú kí kòkòrò kan burú sí i?** Nígbà tí wọ́n bá fi iye owó náà pa mọ́ nítorí ààbò, kòkòrò tó ń ṣe èrú ò ní mú kí nǹkan kan ṣàdédé ṣẹlẹ̀ nínú rẹ̀.
** Kí ló dé tí àwọn olùṣirò ò rí i?** Awọn ayẹwo ati awọn idanwo ni o tobi julọ ṣe iwadii ihuwasi lori awọn ọran gidi. Aṣiṣe yii nikan farahan labẹ iṣiro ti a pinnu, titẹsi alailẹgbẹ ti o fojusi si iṣẹlẹ eti mathematiki kan, eyiti atunyẹwo ilana ko lo. O wa nipasẹ ifọkanbalẹ ipinnu nipa iyipo naa, kii ṣe nipasẹ igbeyewo.
Ṣé kìkì ohun tó ń mú kí nǹkan rọgbọ ni? Bẹ́ẹ̀ ni. ètò ẹ̀rí kan lágbára bí àwọn ìkálójú tó kún rẹ̀ ṣe rí, ó dìgbà tí a bá yọ ipò pàtàkì kan kúrò kí àlàyé aláìṣeégbíyèlé lè wọ inú wọn.
** Ipa wo ni AI ṣe?** Onímọ̀ kan lo awoṣe AI ti o ni aala papo pẹlu ohun elo aṣa ati awọn ọna ibile lati ṣe atunyẹwo iṣiro Circuit ki o wa aiṣedede naa. A nlo AI siwaju sii lori ẹgbẹ mejeeji ti aabo, eyiti o jẹ apakan idi ti fifihan eto to tọ bayi fi ṣe pataki pupọ.
Bíi pé ìsòwò tí a fi ààbò ṣe ní láti jẹ́rìí sí "owó tó wọlé dàbí owó tó jáde", ṣùgbọ́n ẹ̀ka náà gbàgbé láti dín iye èsì kan kù. Kí ni olùdánimọ̀ aláìṣòótọ́ lè ṣe, kí sì nìdí tí ìwé àkọsílẹ̀ gbogbo ènìyàn yóò fi rí bí ọ̀ràn gidi? (Ṣàlàyé lókè yìí.)
With that output unconstrained, the prover could set it larger than the real inputs allow, creating value from nothing, a counterfeit. The proof would still verify, because the missing constraint is the only thing that would have caught the imbalance. And since the shielded pool hides amounts, the ledger shows only that "a valid transaction occurred," with no visible imbalance to raise an alarm. The forgery is real but invisible, which is exactly why soundness of the circuit matters so much, and exactly why it must be proven rather than tested.
** Apá 3 · Ironwood:** àtúnṣe náà kìí ṣe ìlà kan. àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ Zcash kọ́ adágún tuntun tí a fi ọjà bojú, wọ́n sì bá a lọ pẹ̀lú èrí ìṣirò ti wọn ṣayẹwo nípa ẹrọ, ó lé ní 2,700 theorems tí a kọ̀wé sínú olùrànlọ́wọ́ ìdánilójú Lean, pé òun ò lè dá owó ayédèrú lábẹ́ àwọn èrò rẹ̀ tó sọ tẹnu mọ́lẹ̀. A máa rí ohun tí "ìdúrósípò ìwà mímọ́" àti "ìdáláre ìmọ̀" túmọ̀ sí gan-an, kí ni àmúlùmálà yìí ń bò tàbí kì í bò, àti bí wọ́n ṣe yọ odógún adágùn kúrò láìléwu.
Pápá kan nínú àwọn ìwádìí tí wọ́n ṣe nípa àyẹ̀wò tó bá òfin mu fún ọ̀ràn yìí. ZecHub.