Mprempren, ɛyɛ den sɛ wubenya obi a ontumi nkɔ sohyial network so. Wɔabɛyɛ nea nkurɔfo ani gye ho esiane sɛnea ɛnyɛ den sɛ wɔde bedi dwuma ne sɛnea wɔtrɛw nkrasɛm bi mu ntɛmntɛm na etu mpɔn nti.
Nea ɛyɛ awerɛhow no, saa ahotɔ koro yi ara nso ama yɛn, sɛ́ wɔn a wɔde di dwuma no, ayɛ ahwɛyiye wɔ nsɛm dodow a social media platform ahorow boaboa ano fa yɛn ho ne nea wobetumi de ayɛ, anaa nea obi a ɔto so abiɛsa a ɔwɔ adwemmɔne betumi ayɛ sɛ wonya bi a.
Afei, yɛbɛkyerɛ data a saa platform ahorow yi bi boaboa ano fa yɛn ho, nea wɔde yɛ, ne nea enti a eyi betumi de asiane aba yɛn kokoam nsɛm ne, ebia, yɛn ankasa anaa abusua ahobammɔ so.
Ɛsɛ sɛ yɛde Discord na efi ase efisɛ ɛyɛ nkitahodi app a yɛde di dwuma "wɔ fie."
Discord ho wɔ mfasoɔ kɛseɛ ma mpɔtam kɛseɛ bi a wɔhwɛ so wɔ nsɛmti ahodoɔ pii ho, nanso ɛyɛ afobuo te sɛ afoforɔ pii sɛ wɔanya yɛn ankasa nsɛm so mfasoɔ.
Sɛnea ne kokoam nsɛm ho nhyehyɛe kyerɛ no, Discord boaboa yɛn ho nsɛm a edidi so yi ano:
Wɔnkora wo video anaa wo live streams video no so, ɛwom sɛ wogyaw ɔpon no mu sɛ wɔbɛsesa saa gyinaesi yi daakye de.
Wɔsan nso boaboa nsɛm bi ano, te sɛ IP address a wufi so kɔ, browser a wode di dwuma, ne wo operating system no.
Wobetumi abu nneɛma dodow no ara a wɔde yɛn data yɛ no sɛ ɛfata, te sɛ osuahu a wɔbɛma atu mpɔn wɔ osuahu a wɔde di dwuma no mu, osuahu a ɛfa obiara ho a wɔde bɛma, ne mpɔtam hɔ gyinapɛn ahorow a wɔbɛkɔ so akura mu. Nanso, wobetumi nso de wo data adi dwuma de ahyɛ wɔn nnwuma ho nkuran, na ebia wɔbɛkyɛ emu bi mpo akyerɛ nnipa foforo de ahyɛ wɔn nnwuma ho nkuran anaasɛ wɔayɛ adwumakuw no nkɔso mu nhwehwɛmu.
Wɔsan nso ka sɛ wobetumi de nsɛm no ama aban biara a ebia ɛnam asɛnnibea ahyɛde so bisa.
Te sɛ Discord no, Twitter de nsɛm pii sie ne server ahorow so. Ɛsan nso sie nkrasɛm a ɛkɔ tẽẽ, wɔn a wudi wɔn akyi, ne wɔn a wo ne wɔn di nkitaho (nneɛma a wɔakora so, nea w’ani gye ho), na nokwarem no, wɔn nhyehyɛe ahorow no di nsɛ koraa, a nea ɛka ho ne sɛ wode wo data bɛma nnipa foforo ne atumfoɔ.
Meta kuw a ɛwɔ application ahorow, a Facebook, Instagram, ne mprempren Threads ka ho, kɔ akyiri mpo, a wɔakyerɛw din tenten araa ma, nsɛm a wode ma no nkutoo, araa ma ɛbɛyɛ tenten dodo sɛ wobɛkyerɛkyerɛ mu kɔ akyiri. Ɛka wo nsɛm nyinaa ho, a nne nsɛm a woakyerɛw, mfonini ahorow a wode wo mfiri no "camera" feature anaa ne gallery twae, dawurubɔ ahorow a wuhu, bere a wode hwɛ, ne nea wopaw sɛ wubebu w'ani agu so mpo ka ho. Ɛka metadata a efi wo nkrasɛm mu, te sɛ beae, da, bere, ne mfiri no ho. Ɛsan nso ka bere a wode yɛ app dwumadi ahorow no mu biara ho, ne, sɛ mmara no mmɔ wo ho ban a, wo nyamesom gyidi, nyansapɛ mu gyidi, nna ho akɔnnɔ, ne nkabom kuw mufo mpo.
Nanso wɔkɔ akyiri, ɛnam wɔn Pixel a agye din no so no, Meta tumi hu nea woyɛ wɔ Facebook akyi: wɛbsaet ahorow a wokɔ, bere dodow a wode di dwuma, agodie a wodi, nea wotɔ, ne mpo data te sɛ wo nhomasua gyinabea. Afei nso, nokwarem no, mfiridwuma ho nsɛm a ɛfa wo mfiri no ho, te sɛ IP address, operating system, browser, ne afoforo, ɛmfa ho sɛ woakɔ Facebook anaasɛ woankɔ mu.
"Menni biribiara a mede besie" ne akyinnyegye a wɔtaa de bu hia a ɛho hia wɔ data a saa platform ahorow yi boaboa ano fa yɛn ho nyinaa ase. Nanso, bere mpo a nea woreyɛ no nyɛ nea mmara mma ho kwan no, ntease pa wɔ hɔ a enti ɛsɛ sɛ wohaw wo ho wɔ nea saa nnwumakuw yi nim fa wo ho no ho.
Sɛ ahyehyɛde biara a ɛwɔ tumi a wɔsɔre tia no si gyinae sɛ nea wɔyɛ no "mfata" na wɔsrɛ saa onipa yi ho nsɛm fi nnwumakuw yi mu biara hɔ a, a wɔde bɛma a wɔrentwentwɛn wɔn nan ase no betumi aka amammui mu ɔdeyɛfo bi kɛse.
Nhwɛso ahorow a emu da hɔ nso wɔ hɔ a w’ankasa wo ho nsɛm betumi akowie ahɔho, nnwumakuw, anaa hackerfo nsam a ebia wɔde bedi dwuma wɔ atirimpɔw bɔne te sɛ wo ho a wowia, wo akontaabu a wobenya, aguade ho dawurubɔ a wɔmpɛ a wɔde bɛmena, wogye wo sika, anaa wɔbɛyɛ wo basabasa.
Saa ara nso na wubetumi ahwere wo data so tumi. Ebia wunnim sɛnea wɔkora wo data so, di ho dwuma, anaa wɔde ma afoforo, anaasɛ sɛ wosakra w’adwene a, wuntumi mpopa anaasɛ worentumi nsakra mu. Eyi nso betumi de wo ato asiane mu sɛ ɔsom adwuma a wogye no di ammɔ wo data ho ban yiye a wɔteɛ so.
Ɛwom sɛ ɛnyɛ nea nkurɔfo ani gye ho saa de, nanso anyɛ yiye koraa no, akwan foforo wɔ hɔ a wobetumi de asi sohyial network ahorow a agye din sen biara no mu dodow no ara ananmu. Momma yɛnhwɛ ebinom:
Matrix yɛ ɔkwan foforo a ɛbɛn Discord ne Telegram sen biara, ɛkyɛ wɔn nneɛma pii nanso ɛde kokoamsɛm mu nkɔso te sɛ end-to-end encryption ka ho, ɛnyɛ data a ɛnyɛ adwuma, na ɛma ne code no yɛ open source. Sɛ wo si gyinae sɛ wobɛma w’ankasa server ayɛ adwuma a, ɛyɛ kwa koraa, ɛwom sɛ ebia wobɛpɛ sɛ wutua server titiriw bi ho ka wɔ intanɛt so anaasɛ wode ntoboa ma adwuma no de. Ɛyɛ cross-platform na mpo ɛma kwan ma wɔde ka Discord, Telegram, ne application afoforo a agye din ho.
Nneɛma a wɔde si Twitter ananmu a agye din sen biara no mu biako, ɛwom sɛ ɛnyɛ ɛno nkutoo de. Mastodon da nsow sɛ ɛyɛ decentralized, a ɛkyerɛ sɛ ankorankoro anaa ahyehyɛde biara a ɛpɛ no betumi afi n'ankasa instance anaa "server" ase ama nnipa a wɔwɔ anigye anaa su koro, nanso wobetumi ne instances afoforo a wɔde wɔn ho adi nkitaho.
Wɔ Mastodon no, ɔhwɛfoɔ biara de n’ankasa mmara sisi hɔ, na ɛsiane sɛ wɔmfa wɔn ho nhyɛ data adwuma no mu nti, wɔnboaboa wɔn a wɔde di dwuma, nnipa dodoɔ, anaa wɔn a wɔpɛ ho nsɛm pii ano, na saa ara nso na wɔmfa nkyerɛ nnipa foforɔ.
Nea ɛyɛ awerɛhow no, wɔmfa encryption a efi awiei kosi awiei nni dwuma wɔ wɔn nkrasɛm mu, na ɛno yɛ biribi a ɛsɛ sɛ wɔma ɛtra wɔn adwenem.
Wɔakyerɛkyerɛ mu kɔ akyiri wɔ yɛn nkrasɛm afɛfoɔ wiki mu, Signal yɛ kokoam ne ahobanbɔ kɛseɛ a wɔde si Telegram ne WhatsApp ananmu, ɛkyɛ nneɛma a ɛyɛ fɛ na ɛyɛ anigyeɛ paa